Intambara ya Ukraine:Kuki Suwede na Finlande byiyemeje gahunda yo kwinjira muri NATO/OTAN?

Intambara ya Ukraine:Kuki Suwede na Finlande byiyemeje gahunda yo kwinjira muri NATO/OTAN?

Suwede gahunda yo kwinjira muri Nato ishyigikiwe n’amashyaka menshi ya politiki yo muri iki gihugu.Suwede na Finlande ibi bihugu byemeje ko bizasaba abanyamuryango ba NATO/OTAN mu rwego rwo guhindura amateka babitangaje bitewe n’uko Uburusiya bwateye Ukraine.

Muri Suwede yavuze ko bashyigikiye kwinjira mu muryango w’umutekano w’iburengerazuba ibi byatangajwe nyuma gato yuko Finlande itangaje kumugaragaro ko nayo izasaba kwinjira muri uyu muryango Uburusiya bubona Nato nk’umutekano uhungabanya umutekano kandi bwihanangirije iki gihugu ko bidahoboka.Suwede yakomeje kutagira aho ibogamiye mu Ntambara ya Kabiri y’Isi yose kandi mu binyejana birenga bibiri yirinze kwinjira mu bufatanye bwa gisirikare.

Finlande isangiye umupaka wa kilometero 1,300 Kugeza ubu yanze kwinjira muri NATO/OTAN kugirango birinde kurwanya umuturanyi w’iburasirazuba.mu itangazo riharanira demokarasi n’imibereho myiza y’abaturage ba Suwede yavuze ko bazakora ibishoboka byose kugira ngo babe abanyamuryango ba NATO iki gitecyerezo gishyigikiwe na nabaturage benshi ndetse n’amashyaka menshi atavuga rumwe n’ubutegetsi gusaba byemewe birashoboka muminsi mike.yongeyeho ko barwanyije gushyira intwaro za kirimbuzi cyangwa kwakira ibirindiro bya Nato.

Mu kiganiro n’abanyamakuru cyakurikiyeho minisitiri w’intebe Magdalena Andersson yavuze ko ishyaka rye ryizera ko kwinjira muri ubwo bufatanye ari byiza ku gihugu cya Suwede ndetse n’umutekano w’abaturage ba Suwede.yongeyeho ati: “Kuri twe Demokarasi ishingiye ku mibereho, biragaragara ko kudahuza igisirikare byakoreye Suwede neza ariko umwanzuro twafashe ni uko bitazadukorera no mu bihe biri imbere.yavuze kandi ko Suwede izasigara mu ntege nke niba aricyo gihugu cyonyine cyo mu karere ka Baltique kitari umunyamuryango wa Nato.

Perezida wa Finlande Sauli Niinisto yemeje ko igihugu cye kizashyirwa mu bikorwa avuga ko ari umunsi w’amateka.
yaganiriye na Perezida w’Uburusiya Vladmir Putin kuri iki cyemezo avuga ko ashaka kubivuga neza Ati: Njyewe cyangwa Finlande ntabwo tuzwi kunyura hirya no hino.Perezida w’Uburusiya yari yarabwiye mbere Finilande ko ari ikosa kwinjira muri Nato yashinzwe mu 1949 kugira ngo irwanye iterabwoba ry’Abasoviyeti.perezida Putin yavuze ko umugambi wa Ukraine winjiye muri ubwo bufatanye ari imwe mu mpamvu zateye intambara.

Ishyaka Riharanira Demokarasi no Kurengera Ibidukikije ryahisemo gutangaza icyemezo yafashe cyo gushyigikira abanyamuryango ba Nato bafite ijambo rito igice cy’isaha mbere y’inama iteganijwe Ariko umwanzuro wabo ni urwibutso uha inzira Suwede kuva mu mwanya wo kutabogama kwa gisirikare bwa mbere mu binyejana bibiri bishize.

Ku wa gatanu abaminisitiri baharanira demokarasi n’imibereho myiza y’abaturage bashyigikiye ibyavuye muri raporo y’amashyaka yanzuye avuga ko kuba umunyamuryango byongera umutekano mu majyaruguru y’Uburayi kandi ko bidashoboka ko bituruka mu Burusiya.hagati aho inkunga rusange yo kwinjira muri Nato yiyongereye kuva Uburusiya butera Ukraine amashyaka menshi atavuga rumwe n’ubutegetsi arabishyigikiye hasigaye amezi make ngo amatora rusange ateganijwe muri Suwede.

gusa haracyariho bamwe mubantu baharanira demokarasi – no mumashyaka atavuga rumwe n’ibumoso na Green – bahangayikishijwe no kwinjira ntabwo abantu bose bemeza ko bituma ibitero bya gisirikare biva muburusiya bidashoboka.abandi basanzwe barinubira kubura indangamuntu nkigihugu kidafite aho kibogamiye cyamahoro kimenyereye kwirinda amakimbirane akomeye ku isi.

Abaminisitiri b’ububanyi n’amahanga b’ibihugu bya Nato bahuriye i Berlin biyemeje gutanga intwaro z’umutekano haba muri Finlande na Suwede mu gihe ibyifuzo byabo byo kwinjira muri Nato byemejwe n’ibihugu byose bigize uyu muryango – bikazaba mu gihe kitarenze umwaka.

Minisitiri w’ububanyi n’amahanga w’Ubudage Annalena Baerbock yavuze ko hashobora kubaho igihe cy’inzibacyuho hagati aho umunyamabanga wa Leta muri Leta zunze ubumwe za Amerika Antony Blinken hamwe n’umunyamabanga mukuru wa Nato Jens Stoltenberg bavuze ko bizeye gutsinda inzitizi z’Abanyaturukiya ku kuba Finlande na Suwede bishaka kwinjira muri uyu muryango.

Turkiya igihugu cy’abanyamuryango ba Nato irashinja ibihugu byombi by’amajyaruguru kuba yarateye inkunga ishyaka ry’abakozi ba Kurdistan (PKK) rimaze imyaka ibarirwa muri za mirongo rirwana na leta ya Turukiya.

Ku cyumweru Minisitiri w’ububanyi n’amahanga wa Turukiya Mevlut Cavusoglu yavuze ko Suwede na Finlande bigomba guhagarika gutera inkunga inyeshyamba mu bihugu byabo bigatanga ingwate z’umutekano ndetse no gukuraho ibihano byoherezwa muri Turukiya.ariko yongeyeho ko Turukiya itigeze ibangamira umuntu cyangwa ngo ishake levera.

INKURU NYAMUKURU